ลืมรายงานตัว 90 วัน ต้องทำอย่างไร

ถ้าลืมรายงานตัว 90 วัน ให้ไปแจ้งด้วยตนเองที่สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองโดยเร็วที่สุด การแจ้งช้าจบได้ด้วยการเปรียบเทียบปรับ 2,000 บาท หรือ 5,000 บาทหากถูกจับกุมมาก่อน (สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง) ส่วนกฎหมายเปิดช่องให้ปรับได้สูงสุดไม่เกิน 5,000 บาท และปรับเพิ่มอีกไม่เกินวันละ 200 บาทจนกว่าจะปฏิบัติให้ถูกต้อง (พ.ร.บ.คนเข้าเมือง มาตรา 76) ดังนั้นยิ่งเลื่อนนาน ยิ่งเสี่ยงเสียมากขึ้น

บทความนี้เขียนให้ฝ่ายบุคคลและพนักงานชาวต่างชาติที่เพิ่งนึกได้ว่าเลยกำหนดไปแล้ว อธิบายว่าการรายงานตัว 90 วันคืออะไร ช่วงเวลาปกติเป็นอย่างไร ถ้าช้าแล้วควรทำตามลำดับอย่างไร และจะป้องกันไม่ให้ซ้ำได้อย่างไร

การรายงานตัว 90 วันคืออะไร และมีกฎหมายรองรับอย่างไร?

การรายงานตัว 90 วัน คือการแจ้งที่พักอาศัยต่อสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองของคนต่างด้าวที่ได้รับอนุญาตให้อยู่ในราชอาณาจักรเป็นการชั่วคราวแล้ว และจะอยู่ต่อเกิน 90 วัน ต้องแจ้งทุก 90 วัน หน้าที่นี้อ้างอิงมาตรา 37(5) แห่งพระราชบัญญัติคนเข้าเมือง พ.ศ. 2522 ตามที่หน้า แจ้งอยู่เกิน 90 วัน ของสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองระบุไว้ และตัวบทมาตรา 37(5) ปรากฏใน พ.ร.บ.คนเข้าเมือง ฉบับที่เผยแพร่บนเว็บไซต์ของสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง

สิ่งที่ต้องเข้าใจให้ตรงกันคือ นี่ไม่ใช่การต่ออายุวีซ่าและไม่ใช่การขออยู่ต่อ แต่เป็นหน้าที่แยกต่างหากที่ต้องทำควบคู่ไปกับสถานะการพำนักของคุณ คนที่ถือวีซ่าทำงาน วีซ่าเกษียณ หรือวีซ่าติดตามครอบครัวจึงต้องจำเรื่องนี้ด้วย แม้เอกสารอื่นจะยังไม่หมดอายุ หากคุณดูแลพนักงานต่างชาติหลายคน เรื่องนี้มักตกหล่นง่ายเพราะวันครบกำหนดของแต่ละคนไม่ตรงกัน ผู้ที่ต้องการภาพรวมเรื่องวีซ่าและใบอนุญาตทำงานดูได้ที่หน้า บริการวีซ่าและใบอนุญาตทำงาน และผู้เกษียณดูได้ที่ บริการวีซ่าเกษียณ

ช่วงเวลารายงานตามปกติคือเมื่อไร และแจ้งได้ทางไหนบ้าง?

ตามหน้าของสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง สามารถแจ้งได้ตั้งแต่ 15 วันก่อนถึง 7 วันหลังวันครบกำหนด และไม่มีค่าธรรมเนียม (สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง) นั่นหมายความว่าช่วงที่ยังนับว่าตรงเวลานั้นกว้างพอสมควร เพียงแต่เมื่อพ้น 7 วันหลังครบกำหนดไปแล้ว จะเข้าข่ายแจ้งช้า

ช่องทางที่หน้าเดียวกันระบุไว้มีสี่ทาง ได้แก่

• ไปแจ้งด้วยตนเอง
• มอบหมายให้ผู้อื่นแจ้งแทน
• ส่งทางไปรษณีย์ลงทะเบียน
• แจ้งออนไลน์ที่ tm47.immigration.go.th

หน้าเดียวกันยังระบุว่าบริการออนไลน์ใช้ไม่ได้ในบางกรณี เช่น เมื่อมีการเปลี่ยนหนังสือเดินทางเล่มใหม่ (สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง) ดังนั้นก่อนพึ่งช่องทางออนไลน์ ควรตรวจว่าสถานการณ์ของคุณไม่เข้าข้อยกเว้น เมื่อแจ้งช้าแล้ว ช่องทางต่าง ๆ จะเปลี่ยนไปอย่างไรให้ดูหัวข้อถัดไป

ลืมรายงานตัวแล้ว ตอนนี้ต้องทำอะไรบ้าง?

สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองระบุว่า เมื่อเกินกำหนดแล้วคนต่างด้าวต้องมารายงานตัวด้วยตนเอง และจะถูกดำเนินการเปรียบเทียบปรับ (สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง) ลำดับที่เราแนะนำเป็นดังนี้

1. อย่าตกใจและอย่าเลื่อนออกไป ค่าปรับตามกฎหมายอาจเพิ่มขึ้นตามจำนวนวันที่ยังไม่ปฏิบัติถูกต้อง (มาตรา 76)
2. เตรียมหนังสือเดินทางและเอกสารที่มีติดตัว เช่น ตั๋วหรือบัตรขาเข้าล่าสุด และสำเนาแบบแจ้งที่พักครั้งก่อนหากมี เพื่อให้เจ้าหน้าที่ตรวจสอบประวัติได้เร็วขึ้น
3. ไปที่สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองด้วยตนเอง การส่งไปรษณีย์หรือแจ้งออนไลน์ไม่ใช่ทางที่หน้าราชการระบุสำหรับกรณีเกินกำหนด
4. แจ้งเจ้าหน้าที่ตามตรงว่าเลยกำหนดมากี่วัน และชำระค่าปรับที่เจ้าหน้าที่แจ้ง
5. เก็บหลักฐานการแจ้งและใบเสร็จไว้ แล้วสอบถามเจ้าหน้าที่ในวันนั้นว่ากำหนดครั้งถัดไปคือวันใด

ข้อสุดท้ายสำคัญ เราไม่ระบุวิธีนับวันครบกำหนดครั้งถัดไปหลังแจ้งช้า และไม่ยืนยันว่าหลังแจ้งช้าจะกลับไปแจ้งออนไลน์ได้หรือไม่ เพราะเรื่องนี้เรายังไม่มีข้อมูลจากหน้าทางการ ควรยืนยันกับเจ้าหน้าที่ ณ วันที่ไปแจ้งเสมอ หากเป็นพนักงานของบริษัท ฝ่ายบุคคลควรแจ้งให้พนักงานไปด้วยตนเองโดยเร็ว และบันทึกวันที่ไว้ในระบบติดตามของบริษัท

เนื่องจากช่วงเวลาที่แจ้งได้คือ 15 วันก่อนถึง 7 วันหลังวันครบกำหนด (สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง) การแจ้งตั้งแต่ต้นช่วงจึงปลอดภัยที่สุด เพราะยังมีเวลาสำรองหากเกิดเหตุไม่คาดคิด เช่น เอกสารไม่ครบ สำนักงานปิดทำการ หรือป่วยกะทันหัน ส่วนการรอไปแจ้งวันสุดท้ายแทบไม่เหลือที่ว่างให้พลาด

หากคุณเป็นพนักงาน ควรแจ้งฝ่ายบุคคลทันทีที่รู้ว่าเลยกำหนด เพื่อให้บริษัทช่วยเตรียมเอกสารและบันทึกเหตุการณ์ไว้ ส่วนฝ่ายบุคคลควรมองเป็นเรื่องที่ต้องแก้ไขให้เร็ว ไม่ใช่เรื่องที่ต้องกล่าวโทษ หากมีเรื่องอื่นพ่วงอยู่ด้วย เช่น เพิ่งเปลี่ยนหนังสือเดินทางเล่มใหม่ หรือวีซ่าใกล้หมดอายุ ควรสอบถามเจ้าหน้าที่หรือติดต่อเราก่อนเดินทางไปแจ้ง เพราะแต่ละสำนักงานอาจมีรายละเอียดการปฏิบัติต่างกันเล็กน้อย

ตรงเวลา แจ้งช้า และถูกจับกุม ต่างกันอย่างไร?

ตารางด้านล่างสรุปความต่างตามที่หน้าของสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองระบุ และเปรียบเทียบกับเพดานโทษในกฎหมาย

ข้อสังเกตคือตัวเลข 2,000 บาทเป็นอัตราที่หน้าของสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองใช้กับการแจ้งช้า ส่วนตัวเลขตามกฎหมายเป็นเพดาน จำนวนเงินที่เรียกเก็บจริงในแต่ละราย ขึ้นอยู่กับเจ้าหน้าที่และสำนักงานที่คุณไปแจ้ง ดังนั้นจึงควรสอบถามที่สำนักงานก่อนไปหากไม่แน่ใจ

ออกนอกประเทศแล้วกลับเข้ามา การนับ 90 วันเปลี่ยนไปหรือไม่?

เปลี่ยนไป สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองระบุว่าเมื่อเดินทางกลับเข้ามาให้เริ่มนับเวลา 90 วันใหม่ทุกกรณี (สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง) กล่าวคือการเดินทางออกนอกประเทศแล้วกลับเข้ามา ทำให้รอบนับเริ่มต้นใหม่ ไม่ได้นับต่อจากรอบก่อนหน้า

ผลในทางปฏิบัติ สำหรับคนที่ลืมรายงานตัวไปแล้วและกำลังจะเดินทาง อย่าคิดเองว่าการออกนอกประเทศจะทำให้เรื่องเก่าหายไป เราแนะนำให้ปรึกษาเจ้าหน้าที่หรือผู้เชี่ยวชาญก่อนเดินทางว่าควรจัดการอย่างไร เพราะเรื่องนี้ขึ้นกับสถานการณ์ของแต่ละคน หากคุณมีการเดินทางบ่อย ควรจดวันที่เข้าประเทศทุกครั้งเพื่อรู้ว่ารอบใหม่เริ่มวันใด สำหรับผู้ที่ต้องต่ออายุวีซ่าและใบอนุญาตทำงานไปพร้อมกัน ดู รายการตรวจสอบการต่ออายุใบอนุญาตทำงาน ประกอบ

จะไม่ให้ลืมรายงานตัว 90 วันอีกต้องทำอย่างไร?

ข้อแนะนำต่อไปนี้เป็นแนวปฏิบัติทั่วไป ไม่ใช่ข้อกำหนดของหน่วยงาน

• ตั้งเตือนในปฏิทินของโทรศัพท์ล่วงหน้าก่อนถึงกำหนด โดยใช้ช่วงที่แจ้งได้ล่วงหน้า 15 วันเป็นตัวตั้ง
• ใช้ เครื่องมือคำนวณกำหนดวีซ่า ฟรีของเรา เพื่อดูวันสำคัญของวีซ่าและการรายงานตัว
• ให้ฝ่ายบุคคลทำตารางติดตามพนักงานต่างชาติทุกคน ระบุวันที่เข้าประเทศ วันที่แจ้งล่าสุด และวันครบกำหนดถัดไป
• ทุกครั้งที่พนักงานเดินทางกลับเข้าประเทศ ให้ปรับตารางเพราะรอบนับเริ่มใหม่
• จัดผู้รับผิดชอบสำรอง เพื่อไม่ให้เรื่องนี้ขึ้นกับคนเดียว

ตารางติดตามไม่จำเป็นต้องซับซ้อน ใช้สเปรดชีตธรรมดาที่มีคอลัมน์ชื่อพนักงาน วันที่เข้าประเทศล่าสุด วันที่แจ้งล่าสุด วันครบกำหนดถัดไป และผู้รับผิดชอบก็เพียงพอ สิ่งสำคัญกว่าเครื่องมือคือความสม่ำเสมอ คือเปิดดูตารางเป็นประจำทุกเดือน และอัปเดตทันทีเมื่อมีการเดินทางเข้าออกประเทศ เพื่อให้ข้อมูลตรงกับความจริงเสมอ

สำหรับพนักงานต่างชาติแต่ละคน ฝ่ายบุคคลควรเก็บข้อมูลต่อไปนี้ไว้ในแฟ้มเดียวกัน

• สำเนาหน้าหนังสือเดินทางและหน้าตราประทับเข้าประเทศล่าสุด
• สำเนาหลักฐานการแจ้งที่พักครั้งล่าสุด เช่น ใบรับแจ้งหรือหลักฐานการส่ง
• ที่อยู่ที่พักปัจจุบันของพนักงาน และเบอร์ติดต่อ เพื่อให้แจ้งได้ถูกต้องเมื่อมีการย้ายที่พัก
• ชื่อผู้รับผิดชอบเรื่องนี้ในบริษัท และผู้สำรอง
• บันทึกว่าเจ้าหน้าที่แจ้งกำหนดครั้งถัดไปไว้อย่างไร โดยเฉพาะหลังการแจ้งช้า

แฟ้มเช่นนี้ช่วยให้ตอบคำถามได้ทันทีเมื่อเจ้าหน้าที่ถาม และทำให้การส่งต่องานระหว่างผู้ดูแลทำได้ราบรื่น

อีกเรื่องที่มักถูกสับสนคือการแจ้งที่พักของเจ้าบ้านหรือโรงแรม (ตม.30 หรือ TM.30) ซึ่งเป็นหน้าที่คนละอย่างกับการรายงานตัว 90 วัน อ่านต่อได้ที่ TM.30 คืออะไร และหากคุณดูแลสมาชิกครอบครัวที่ติดตามมา ดูข้อมูลที่ บริการวีซ่าผู้ติดตาม

ข้อมูล ณ วันที่ 20 ตุลาคม 2569 จากเว็บไซต์หน่วยงานราชการที่ลิงก์ไว้ ระเบียบอาจเปลี่ยนแปลงได้ ควรตรวจสอบกับหน่วยงานอีกครั้งก่อนยื่น

หากไม่แน่ใจว่าสถานการณ์ของคุณหรือของพนักงานควรจัดการอย่างไร ติดต่อเราได้ที่ หน้าติดต่อ หรือดูรายละเอียดที่ หน้าบริการวีซ่าและใบอนุญาตทำงาน